predizborno legitimisanje
Napisao M. Dejanović   
ponedeljak, 08 septembar 2008 01:00
Predizborne kampanje su vrijeme i prilika za političko legitimisanje. U vrijeme predizborne kampanje političke stranke i kandidati bi trebali pokazati građanima svoju sposobnost i odgovornost da iskreno zastupaju njihove interese u institucijama vlasti. Ubijediti ih da podrže  i da neće biti zaboravljeni do narednih izbora. Jer izbori su jedina prilika za građane da stvarno odlučuju o vlasti: da biraju boljeg od lošijeg ili da biraju manje zlo. Nažalost, istraživanja Centra za humanu politiku pokazuju da samo 5% građana vjeruje da političari poslije izbora zastupaju u potpunosti njihove interese, da samo 20% građana, prije početka izborne kampanje, zna za koga će glasati, da vladajuće političke strukture u potpunosti ispune manje od 10% svojih predizbornih obećanja i da će poslije ovih izbora, lokalna vlast ostati nepromijenjena u većini opština u Bosni i Hercegovini. Ovi rezultati samo pokazuju da građani u Bosni i Hercegovini imaju ozbiljan  problem da izaberu sebi odgovornu vlast.

U ovogodišnjoj predizbornoj kampanji očekujem dominaciju nacionalnih,  državnih i entitetskih tema u odnosu na lokalne. Da ne živim ovdje, pomislio bih da se radi o opštim, a ne lokalnim izborima. Na ovim izborima biramo načelnike i odbornike koji trebaju imati sposobnost i odgovornost da upravljaju opštinama i gradovima na bolji način od dosadašnjeg, da znaju domaćinski trošiti milione budžetskih sredstva, da znaju dobro iskoristiti sve mogućnosti za razvoj i zapošljavanje, da znaju  planski i odgovorno upravljajti prostorom, da imaju urbano i komunalno uređena naselja, da lokalnu administraciju učine manje brojnom, jeftinijom, profesionalnijom i efikasnijom i slično. Opština i grad ne smiju biti feud u kojem se vlast čuva ili osvaja zbog uskih ličnih,  grupnih ili stranačkih interesa.  

Da je Bosna i Hercegovina duboko podijeljena zemlja, pokazaće i ovi lokalni izbori. Preko 90% građana glasaće na lokalnim izborima za političke stranke koje imaju isključivo ili dominantno jednonacionalno biračko tijelo. Izborni slogani tipa  „Glasaj za svoje“, na najbolji način to pokazuju. Taj strah od drugih ovdje je dominantan od izbora 1990. godine. Zbog ovog straha nemamo potrebnu političku konkurenciju i dovoljno slobodne izbore. Umjesto jedne nacionalne stranke, sada imamo dvije ili tri značajnije političke stranke, koje imaju isključivo ili dominantno jednonacionalno biračko tijelo. Jedini izuzetak je opština Doboj, gdje bi većina bošnjačkih birača mogla podržati kandidata Srpske demokratske stranke za načelnika opštine.  

Na prošlim lokalnim izborima glasalo je oko 46% građana, a na ovim se može očekivati da će to učiniti oko 50% građana.  Više od polovine birača moglo bi glasati, samo ukoliko u predizbornoj kampanji bude podignuta temperatura, koja će dodatno mobilisati nacionalno ostrašćeno  biračko tijelo. U nekim opštinama i gradovima relativna većina građana glasaće za istu vlast, jer među kandidatima na izborima nema bolje, ili za promjenu vlasti, jer od  takve, teško da može biti gora. Posebno u opštinama gdje se vlast nije mijenjala punih 18 godina. Među onim što glasaju na izborima, sve je više potkupljivih i potkupljenih. Tako postaju političke prostitutke, jer svoj glas daju nekome za 100 KM, desetak metara asfaltnog puta, stipendiju ili slično. Ako nemate koga izabrati, onda je poštenije ne glasati.